Coñece tódolos secretos do magosto

Cambio de hora, rúas molladas e cheiro a castañas, o outono chegou para quedar e iso implica que chega unha festa moi importante en Galicia: o magosto. Unha festa que se celebra habitualmente na primeira quincena de novembro, entre o Día de Todos os Santos, 1 de novembro, e o día de San Martiño, 11 de novembro pero que se estende durante todo o outono. Aínda que a tradición varía dependendo da zona, os lugares onde é especialmente importante son na provincia de Ourense e Lugo, terra de castiñeiras. Hoxe en Pazo de Vilane imos contar todos os segredos que hai tras esta festa popular. 

O magosto é unha festa tradicional arraigada na cultura popular galega onde as castañas son as protagonistas. E non é de estrañar, os castiñeiros pertencen á paisaxe galega desde hai séculos e o seu froito foi un alimento moi importante na sociedade europea, xa que en épocas de fame asegurou a supervivencia de moita xente. Desta árbore aproveitábase todo ao máximo, desde a súa madeira, ata o seu froito e os seus refugallos e moitas rendas, ou parte delas, cobrábanse antigamente en castañas, tamén coñecidas como o “pan dos pobres”. 

Cando chegaron as patacas, as castañas pasaron a ser consumidas polas clases menos favorecidas, pero a día de hoxe, é un alimento que se utiliza na cociña gourmet, retomando o seu valor como alimento. O magosto sempre homenaxeou ás castañas, sen esquecer a súa importancia, e séguese preparando da forma máis tradicional: asadas. A poder ser, acompañadas de chourizos e viño tinto da última colleita. 

Orixe do magosto

O magosto é unha festa pagá con elementos celtas que máis adiante se cristianizaron. Os elementos que máis destacan son o lume e as castañas. Coincidindo co final do verán, relacionábase coa fertilidade e fecundación da terra para as seguintes colleitas. Ao cristianizarse, relacionouse cos santos e defuntos. Segundo as crenzas, as castañas eran un símbolo de ánima dos defuntos e cada froito era unha alma liberada do Purgatorio. Tamén se cría que ao finalizar a festa, as almas viñan quentarse ás brasas das fogueiras e se deixaban castañas para que as comesen e os acompañasen.

Os castiñeiros son árbores centenarias con valor histórico en Galicia. É máis, en Manzaneda (Ourense) hai un exemplar de mil anos de idade. O magosto é un banquete no que a castaña asada e o viño son o manxar. Xuntábanse para celebrar o fin dunha nova colleita e lembrar aos que non están reuníndose veciños, familias e amigos. Os mozos recollían e levaban as castañas, e xuntos comían, bebían e bailaban ao redor da fogueira pintándose a cara coas cinzas. 

O magosto na actualidade

Hoxe en día a tradición centenaria do magosto séguese mantendo practicamente igual, especialmente nas zonas de interior de Lugo e Ourense. Todo o mundo celebra o magosto dunha forma ou outra, pero a máis popular é subir ao monte cun grupo de amigos ou familiares e asar castañas e chourizos nunha fogueira. As adegas das casas son outro dos escenarios para celebrar o magosto aínda que o lugar natural desta festa é o monte, especialmente entre a mocidade. O contacto co medio ambiente forma parte do ritual desta festa e por iso percórrense os bosques galegos en busca do mellor lugar para gozar da compañía, as castañas e a natureza. Respectando sempre o medio ambiente e evitando que a festa supoña un impacto para o monte. 

O que necesitas para organizar un bo magosto é un grupo de xente, unha fogueira, castañas, chourizos, veu e, se queres, queimada. É unha festa para xuntarse e divertirse, celebrar a vida e lembrar a morte. De mocidade e de tradición. Así que se non viviches esta festa aínda, mira o tempo e sobe coas túas castañas ao monte para gozar desta festa outonal.